أبو المكارم محمود بن أبي المكارم حسنى واعظ

297

دقائق التأويل و حقائق التنزيل ( فارسى )

پس بفرزندان ؛ چون هفتم درآمذ و ايشانرا هيچ نماند خوذ را بطعام بفروختند ؛ حتّى لم يبق في المصر حرّ و لا حرّة الّا صار عبدا له ، تا بدرجهء رسيذ كى در [ مصر ] هيچ مرد آزاد و زن آزاد نماند الّا همه بندهء يوسف گشتند ؛ ثم انّ الملك استشار يوسف في أمرهم ، پس ملك در كار ايشان با يوسف مشورت كرد ، و ملك يوسف را در شأن قوم نافذ الامر كرده بوذ و او را وكيل جامع گردانيذه تا آنچ صواب بينذ و راء او بر آن أصابت يابذ ، آن كنذ ؛ فأعتقهم جميعا ، همه را آزاذ كرد ؛ و ردّ عليهم املاكهم ؛ و قصد الناس في تلك السّنين مصر من كلّ أوب يمتارون ، و در آن سالهاى قحط مردم از هر جانبي قصد مصر مىكردند ، و يوسف هيچ كس را تمكين نمىكرد كى بيش از يك خروار قوت از مصر بيرون بردي و اگر چى عظيمى بوذى ؛ و أصاب ارض ( 592 ) كنعان من الشدّة ما أصاب ساير البلاد ، و به زمين كنعان از شدة و قحط همان رسيذه بوذ كى به زمينهاى ديگر رسيذه بوذ ؛ فأرسل يعقوب عشرة من بنيه الى مصر الى ميرة ، پس يعقوب ده پسر بمصر فرستاذ براى طلب قوت ؛ و آن قول خذاى - تعالى - است : « وَ جاءَ إِخْوَةُ يُوسُفَ فَدَخَلُوا عَلَيْهِ » و برادران يوسف بمصر آمذند ، پس در مجلس يوسف حاضر شذند « فَعَرَفَهُمْ » يوسف ايشانرا بشناخت « وَ هُمْ لَهُ مُنْكِرُونَ » . سؤال : چى حكمت بوذ كى يوسف ايشانرا بشناخت و ايشان يوسف را نشناختند ؟ جواب : اين سؤال از عبد اللّه عبّاس كرده‌اند . گفت : يوسف با ايشان بذ نكرده بوذ و ايشان در نفس خوذ تقرير هلاك وى كرده بوذند و از آن وقت كى او را در چاه انداختند و اين زمان كى بمصر آمذند و يوسف را ديذند چهل سال گذشته ؛ ازين جهت او را نشناختند ؛ و گفته‌اند : ميان يوسف و برادران حجابى بوذ ؛ و گفته‌اند : ناشناختن برادران يوسف را ( 593 ) از آن جهت بوذ كى يوسف در زىّ ملوك بوذ ؛ على رأسه تاج و في عنقه طوق من ذهب ، تاجي بر سر داشت و طوقى از زر در گردن وى بوذ ؛ عليه ثياب حرير جالسا على سرير ؛ جامهاء حرير پوشيذه بوذ و بر تختى نشسته بوذ ؛ فلمّا نظر اليهم يوسف و كلّموه بالعبرانيّة ، چون يوسف بايشان نظر كرد و ايشان با يوسف بعبرانى سخن گفتند ، قال لهم ، يوسف ايشانرا گفت : أخبروني من أنتم و ما أمركم و لعلكم عيون جئتم تنظرون عورة بلادنا ، يعنى مرا خبر دهيذ كى شما كيستيذ و كار شما چيست ؟ مگر شما بجاسوسى آمذه‌ايد تا احوالهاء پوشيذهء ولايت ما بدانيذ ، قالوا : و اللّه ما نحن بجواسيس ،